Omurga Tümörü Nedir?
Omurga tümörleri, zincir kemikleri, bu bölgede bulunan bağ dokuları ve yumuşak dokular, omurilik ve sinir kökleri gibi kısımlardan gelişebilen tümörlerdir.
Tümörler ya bu kısımlardaki hücrelerden kaynaklanan tümörlerdir ki bunlara primer tümörler denir, ya da vücudun başka bir kanser odağından yani metastaz dediğimiz yayılan tümör hücrelerinden kaynaklanır.
Omurga Tümörlerinin Belirtileri Nelerdir?
Omurga tümörlerinde görülen en sık yakınma, omurganın ilgili bölgesinde oluşan ağrıdır. Ağrı özellikle gece ortaya çıkabilir ve fiziksel aktivite ile artabilir. Ayrıca omuriliğe bası bulguları yani güçsüzlük, uyuşukluk, kasılma gibi yakınmalar da izlenebilir. Erken dönemlerde hiçbir yakınma olmayabilir.
Omurga Tümörlerinde Teşhis Nasıl Konur?
Hastanın öyküsünün alınması ve titizlikle yapılan nörolojik muayene, ardından kontrastlı (ilaçlı) bilgisayarlı tomografi ve EMAR görüntüleme ile teşhis süreci başlar.
Eğer yayılmış kanser hücrelerinden oluşan bir omurga tümörü düşünülüyorsa röntgen filmleri, PET, sintigrafi ve vücudun diğer bölgelerinin radyolojik görüntülemeleri önemlidir.
Bazı hastalarda omurga bölgesinde granülasyon dokusu, yapısal bozulma ya da abse formasyonu oluşturan enfeksiyon hastalıkları ve romatolojik hastalıklar da göz ardı edilmemelidir; bunlara yönelik inceleme yöntemleri de kullanılabilir. Ayrıca bazı görüntüleme yöntemleri yardımıyla biyopsi yapılarak teşhise ulaşılabilir.
Omurga Tümörlerinde Cerrahi Seçenekler Nelerdir?
Omurga tümörlerinin cerrahi tedavisi tümörün kısmen ya da tamamen çıkartılmasıdır. Bu konudaki kararı cerrah vermelidir. Cerrahın karar verirken göz önünde bulunduracağı kriterler; tümörün tipi, yayılımı, kötü-iyi huylu olması, kemo-radyoterapiye hassas olup olmaması, nörolojik risk oranı ve beklenen yaşam süresi gibi kriterlerdir. Bu kriterler değerlendirilerek risk-yarar oranları ve olası diğer tedavi seçenekleri hastaya sunulacaktır.
Tümörün kendisinin veya yapılacak cerrahinin omurgada yaratacağı harabiyet ve buna bağlı gelişen anormal hareketlilik değerlendirilerek, omurganın metal implantlar ile tespiti (enstrümantasyon) gerekebilir. Bu girişimler omurganın önünden veya arkasından, bazen de her iki taraftan yapılabilir.
Bazı iyi huylu tümörlerde sadece tümörün olduğu kısım kazınarak çıkartılır ve kalan boşluk kemik veya kemik çimentosu ile doldurulur.
Kötü huylu tümörlerde ise tümörlü doku geniş olarak çıkartılıp omurgaya metalik fiksasyon-enstrümantasyon uygulanır. Ayrıca tümörle birlikte çıkartılan omurganın ön kısmına içi kemik ile doldurulmuş metal kafes konur.
Metastatik tümörlerde ise tümörlü omurun kemik çimentosu ile doldurulması veya çıkarılarak enstrümantasyon-kafes işlemi uygulaması yapılabilir.
Cerrahiden sonra hastanede kalış süresi 3 ila 10 gün arasında sürebilir ve belli bir süre fizik tedavi ile rehabilitasyon yapılması gerekebilir. Hastanede ne kadar kalındığı, fizik tedavinin gerekliliği, süresi ve evde yapılıp yapılamayacağına göre değişebilir. Bazı tümörler için cerrahi tedavi sonrası kemoterapi veya radyoterapi uygulanması gerekebilir. Bu tedavilerin uygulanması da toplam iyileşme süresini etkileyebilir.
Toplam iyileşme süresi cerrahinin ne kadar karmaşık olduğuna göre 3 ay ile 1 yıl arasında değişebilir.
Omurga Tümörlerinde Cerrahi Olmayan Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Cerrahi olmayan tedavi yöntemleri gözlem, kemoterapi ve radyasyon tedavileridir. Ciddi semptomlara neden olmayan ve agresif yayılımı olmayan iyi huylu tümörler sık aralıkla çekilecek görüntüleme yöntemleri (genellikle MR) ile takip edilebilir.
Ayrıca kötü huylu omurga primer tümörleri veya metastazları kemoterapi veya radyoterapiye hassas olabilir. Bu tip tümörlerde kemoterapi veya radyoterapi ilk seçilecek tedavi yöntemleri olabilir.
Omurga Tümörlerinde Ameliyat Ne Zaman Gereklidir?
Omurganın kendisinden kaynaklanan primer kötü huylu tümörleri tespit edildiği anda genellikle cerrahi tedavi tercih edilir. Amaç, kötü huylu tümör hücrelerinin bir an önce ortamdan uzaklaştırılmasıdır.
Primer kötü huylu veya metastatik tümörler ilerleyici nörolojik kayba veya kısa sürede gaita-idrar kontrolünün kaybolmasına neden oluyorsa yine cerrahi uygulanması gerekebilir.
Cerrahi tedavi, tümörün omurga sağlamlığını aşırı derecede bozması ve bunun neden olduğu anormal omurga hareketi olan hastalarda da bozulan omurun sabitlenmesi için gerekebilir.
Cerrahinin gerekli olabileceği bir diğer durum ise tümörün kemoterapi veya radyoterapiye hassas olmaması ve bu tedavilere cevap vermemesi durumudur.
Omurga Tümörlerinde Uzun Dönem Takip Nasıldır?
Tümörün tipine göre doktorunuz sizi belli bir süre ve aralıklarla takip edecektir. Takipler genellikle radyografiler ve MRG ile yapılır. Tümörün tekrar oluşma riski göz önünde bulundurularak düzenli kontroller önemlidir.