Kafa İçinde Gelişen Sinir Sistemi Tümörleri Nelerdir?
Beyin, beyincik, beyin sapı veya bunları çevreleyen zarlardaki normal hücrelerin anormalleşerek çoğalması, özellik değiştirmesi ya da büyümesi sonucunda iyi huylu veya kötü huylu kitle haline gelen yapılara beyin tümörleri denir.
Beyin tümörleri yeni doğan çocuklar dahil tüm yaş gruplarında görülebilir. Özellikle orta yaş sonrası kanserli hastalarda, kanserin yayılması (metastaz) ile beyinde tümör ortaya çıkabilir.
Meydana gelen kitle, kafatası içi basıncının artmasına neden olur; beyin üzerine baskı yapar, çevresinde ödeme yol açar ve hücrelerin görevlerini yapamamasına sebep olur. Bu durum çeşitli yakınma ve belirtilere yol açar.
Kafa İçinde Gelişen Sinir Sistemi Tümörlerinde Görülen Yakınma ve Belirtiler Nelerdir?
Beyin tümörleri şu belirtilere neden olabilir:
- Baş ağrısı,
- Sara (epilepsi) benzeri bayılmalar,
- Görme bozuklukları,
- Dengesizlik,
- İşitme kayıpları,
- Vücudun bazı bölgelerinde kısmi felçler,
- Şiddetli kusmalar,
- Konuşma bozuklukları,
- Bazı yeteneklerin kaybı,
- Kişilik bozuklukları.
Ancak unutulmamalıdır ki, özellikle yavaş büyüyen tümörlerde veya beyinin sessiz alanlarında gelişen tümörlerde uzun süre hiçbir yakınma olmayabilir.
Kafa İçinde Gelişen Sinir Sistemi Tümörlerinin Özellikleri Nelerdir?
Beyin tümörleri iyi huylu veya kötü huylu olabilir. Bazı iyi huylu tümörler konumları veya büyüme şekilleri nedeniyle kötü davranış gösterebilir.
Kötü huylu tümörler ise iki gruba ayrılır:
- Kafaiçi yapılardan köken alan (primer) tümörler,
- Vücudun başka bir yerinden beyne yayılan (metastatik) tümörler.
Kafa İçinde Gelişen Sinir Sistemi Tümörlerinde Teşhis Nasıl Konur?
Hastanın öyküsünün alınması ve titizlikle yapılan nörolojik muayenenin ardından kontrastlı beyin tomografisi ve EMAR görüntüleme genellikle tanı için yeterlidir.
Bazı hastalarda, özellikle metastaz şüphesi varsa; akciğer grafisi, PET, sintigrafi ve vücudun diğer bölgelerinin radyolojik görüntülemeleri de gerekebilir.
Ayrıca enfeksiyon hastalıkları (abse gibi) veya romatolojik hastalıklar da benzer görüntüler verebileceğinden bunlar göz ardı edilmemeli, gerekirse ilgili incelemeler yapılmalıdır.
Bazı durumlarda navigasyon veya görüntüleme rehberliğinde biyopsi alınarak kesin teşhise ulaşılır.
Nasıl Tedavi Edilmelidir?
Beyin tümörlerinin tedavisi genellikle cerrahi (ameliyat) ile gerçekleştirilir.
Bazı iyi huylu tümörler büyüklük, yarattığı bulgular ve yerleşim yerine göre belirli aralıklarla takip edilebilir; mutlaka ameliyat edilmeleri gerekmeyebilir.
Kötü huylu olduğu düşünülen tümörlerde ise en azından patolojik tanı için biyopsi amacıyla ameliyat kaçınılmazdır. Ancak bazı durumlarda cerrahi uygulanması mümkün olmayabilir.
Bu hastalarda kemoterapi (medikal onkoloji) ve radyoterapi (radyasyon onkolojisi) önemli rol oynar. Bu tedaviler ameliyat edilen hastalarda da sıklıkla kullanılır.
Vücudun başka bir bölgesindeki kanserden beyne yayılan (metastatik) tümörlerin tedavisinde, primer kanser odağına yönelik tedaviler de büyük önem taşır ve beyin cerrahlarının tedavi planlamasında dikkate alınır.
Sonuçta tedavi planlanırken yaşam süresi kadar yaşam kalitesi de göz önünde bulundurulmalıdır.