Arnold Chiari Malformasyonu (Beyincik Sarkması) Nedir?
Hastalarımız tarafından beyincik sarkması olarak bilinen Arnold Chiari malformasyonu, kafatası tabanındaki büyük delikten (foramen magnum), normalde bu deliğin üstünde olması gereken anatomik yapıların (beyincik ve beyin sapı) aşağıya doğru yer değiştirmesi ile ortaya çıkan bir hastalıktır.
Bu durumda beyincik ve beyin sapı sıkışır, basıya maruz kalır ve çeşitli yakınma ile bulgular ortaya çıkar. Beyin omurilik sıvısının (BOS) normal dolaşımı engellenir; sıvı rahat dolaşamazsa beyinciği daha da aşağıya iter. Sonuçta omuriliğin ortasındaki kanalın genişlemesine (siringomyeli) yol açar ve bununla ilgili bulgular gelişir. Bazı hastalarda beyin içindeki sıvı dolaşımı da bozulur ve beyinde sıvı birikimi (hidrosefali) meydana gelir.
Sarkma ne kadar fazla ise yakınmalar ve bulgular o kadar şiddetli olur.
Bu Hastaların Yakınmaları Nelerdir?
Yetişkinlerde en sık görülen yakınmalar:
- Baş ağrısı (özellikle öksürme, ıkınma veya egzersizle belirgin artan),
- Denge kaybı ve yürüme güçlüğü,
- Baş dönmesi,
- Boyun ağrısı,
- Ellerde ve ayaklarda uyuşma veya karıncalanma,
- Yutma güçlüğü,
- Kusma,
- Vücudun üst veya alt kısmında zayıflık,
- Ağrı ve sıcaklık duyusu kaybı.
Bebeklerde ise belirtiler daha farklıdır:
- Yutma problemleri,
- Yemek yeme sırasında huzursuzluk,
- Kusma,
- Boyun tutulması,
- Solunum düzensizlikleri,
- Gelişim bozuklukları.
Beyincik Sarkması Tanısı Nasıl Konur?
Beyincik sarkması sıklıkla:
- Anne karnında yapılan ultrason testleri sırasında,
- Doğum sırasında, veya
- Belirtisi olmayan bireylerde başka amaçla yapılan tetkikler sırasında tesadüfen teşhis edilebilir.
En önemli tanı yöntemi EMAR görüntülemedir.
Nasıl Tedavi Edilmelidir?
Tedavi seçenekleri hastalığın tipine ve belirtilerin ciddiyetine bağlıdır.
- Belirtiler hafifse hasta düzenli aralıklarla takip edilir ve şikayetlerin kontrolü için ilaçlar kullanılır.
- Belirtiler şiddetliyse veya kötüye gidiyorsa cerrahi tedavi kaçınılmazdır.
Cerrahi işlem, beyincik ve beyin sapına yeterli alanı sağlamak amacıyla:
- Kafatası tabanındaki deliğin genişletilmesi,
- Birinci ve ikinci boyun omurlarının arka elemanlarının çıkarılması şeklinde yapılır.
Bu işlem sırasında ilaveten şu yöntemler de gerekebilir:
- Beyin omurilik zarının genişletilmesi,
- Obex denen omurilik ortasındaki kanalın başlangıç noktasının kapatılması,
- Siringomyeli için kanalın tüp aracılığıyla drenajı,
- Hidrosefali varsa şant konularak sıvı birikiminin giderilmesi.